ንምክልኻል ሩማቲክ ሕማም ልቢ ንሓኻይምን ናይ ጥዕና ኤክስቴንሽንን ብሓባር ንክሰርሑ ዝተሳለጠ ዘተ

መቐለ፣ ኢትዮጵያ – ታኅሣሥ 21 2018 ኣብ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ንሰራሕተኛታት ጥዕና ማሕበረሰብ ዝተዳለወ ስልጠና ተሳሊጡ። እቲ ስልጠና ንምክልኻል ቅርጥማታዊ ረስኒን ሩማቲክ ሕማም ልቢን ዝዓለመ ኣገዳሲ ተበግሶ ኮይኑ፣ “ስልጠና ንሰራሕተኛታት ጥዕና ማሕበረሰብ ብዛዕባ ቶንሲሎፋሪንጃይቲስ፣ ሩማቲክ ፊቨርን ምክልኻል ሕማም ልቢ ሩማቲክን” ብዝብል ርእሲ ተኻይዱ። እዚ መደብ ዝተዳለወ ብኣተሓባባርነት:

• Etiopia-Witten e.V.
• መቐለ ዩኒቨርሲቲ
• ቢሮ ጥዕና ክልል ትግራይ

ኣብ ትሕቲ ፕሮግራም PrevRHD እዩ።

እቲ መድረኽ ፍልጠት ክኢላታት ሕክምና ምስ ስራሕ ሰራሕተኛታት ጥዕና ማሕበረሰብ ኣጣሚሩ፣ ኣብ ምክልኻል ሕማም ልቢ ሩማቲክ ከም ቀንዲ ወከልቲ ለውጢ ክሰርሑ ኣበርቲዑዎም። ሩማቲክ ሕማም ልቢ ኣብ መንእሰያት እቲ ክልል ካብ ዝርከቡ ቀንዲ ምኽንያታት ዝተረኽበ ሕማም ልቢ እዩ።

ቀንዲ ነጥብታት ናይ እቲ ስልጠና

ዶ/ር ኣብርሃ ሃይሉ እቲ ስልጠና ብምኽፋት፣ ብዛዕባ ኣብ ዓለምን ኣብ ከባቢናን ዘሎ ፅዕንቶ ሩማቲክ ሕማም ልቢን ዕላማታት እቲ ፕሮጀክትን ገሊጹ።

ዶ/ር ኣለምሰገድ ብርሃነ ድማ ካብ ባክተርያዊ ሕማም ረኽሲ ጎሮሮ ክሳብ ቅርጥማታዊ ረስንን ቀዋሚ ጉድኣት ልብን ዘሎ ከይዲ ብዝርዝር ኣብሪሁ፣ ብእዋኑ ዝግበር ምርመራ ኣድላይ ምዃኑ ኣፍልጡ።

ኣብ መወዳእታ፣ ሓንቲ ሰራሕተኛ ጥዕና ማሕበረሰብ ዘቕረበቶ ሕቶ ቀልቢ ተሳተፍቲ ስሒቡ።

“ስለምንታይ ቤንዛቲን ፔኒሲሊን G (BPG) ኣብዚ ከባቢ ዘይፍለጥ ወይ ዘይርከብ ?”

ዶ/ር ኣለምሰገድ እንትምልሱ

"እቲ ፀገም ኣብ ኣቕርቦት ዘይኮነስ ኣብ ግንዛበ እዩ። ሕጂ ንመሳርሕትኹምን ንማሕበረሰብኩምን ብዛዕባ እዚ ህይወት ዘድሕን መድሓኒት ክትምህሩ ኣለኩም።"

ዶ/ር ሃጎስ ካሕሳይ ብዛዕባ ምርመራን ነዊሕ ግዜ ምሕደራን ዝተመስረተ ሕማም ልቢ ሩማቲክ (RHD) ብዝርዝር ኣብሪሁ፣ እቲ ሕማም ዘስዕቦ ከቢድ ፀገምን ኣገዳስነት ምክልኻልን ኣምሂሩ።

ናይ ውልቃዊ ተመኩሮ

እቲ ኣዝዩ ስምዒታዊ ክፋል እቲ መዓልቲ፣ ሓንቲ ሰራሕተኛ ጥዕና ማሕበረሰብ (HEW) ድሕሪ ጥንሲ ዘጋጠማ ናይ ጥዕና ፀገም ምናልባት ምስ ልቢ ዝተኣሳሰረ ምዃኑ ምስ ኣካፈለት እዩ። ዶ/ር ኣብርሃ ብነፃ ብቕልጡፍ ምርመራ ክገብረላ ፃውዒት ምስኣቕረበ ውፅኢቱ ድማ ዘሰምብድ ነበረ፤ እታ ሃርኳት ሰራሕተኛ ጥዕና ባዕላ ሕማም ልቢ ሩማቲክ (RHD) ከም ዘለዋ ተረጋገፀ። እዚ ደማ እቲ ሕማም ብዘይተፈለጠ መገዲ ኣብ ማሕበረሰብ ክህሉ ከም ዝኽእል ዘርኢ እዩ።

ፕሮቶኮል ምክልኻልን ሓደሽቲ እታወታትን

ዶ/ር ኣብርሃ ከም ሃገራዊ ፕሮቶኮል ምክልኻል ቀንዲ ማእኸል ምክልኻል ምውጋእ በንዛታይን ፔንሲሊን ጂ ከም ዝኾነ ብዝርዝር ገሊፁ። ኣብዚ መድረኽ ደማ ብትግርኛ ዝተፅሓፈ ብዛዕባ ንሰራሕተኛታት ጥዕና ማሕበረሰብ ዘገልግል መፅሓፍ ኣዳልዩ ኣቕሪቡ።

ፃውዒት

ዶ/ር ሓርነት ኣዳነ ካብ ቢሮ ጥዕና ክልል፣ ተወፋይነት እቶም ክኢላታት ንኢዳ፣ ንሰራሕተኛታት ጥዕና ማሕበረሰብ (HEWs) ድማ ናብ ተግባር ክኣትዉ ኣተባቢዓ።

"ነዚ ፍልጠት ኣብ ተግባር ኣውዕልዎ። ንመሳርሕትኹም ኣስተምህሩ። ንማሕበረሰብ ብዛዕባ ንጽህናን ቀልጢፍካ ሕማም ረኽሲ ጎሮሮ ንክከታተሉን ኣስተምህሩ። ነቲ ናይ ትግርኛ መምርሒ ተጠቐሙሉ፣ ከምኡ’ውን ንጎዳእቲ ባህላዊ ኣሰራርሓታት ንምውጋድ ተግበሩ"

መጠቓለሊ

እዚ ስልጠና ኣገደስቲ ፍልጠት ጥራይ ዘይኮነስ፣ RHD ንኹሉ ሰብ፣ እንተላይ ንሰራሕተኛታት ጥዕና እውን ከጥቅዕ ከም ዝኽእል ዘርኢ ኩነታት ዘርአየ ነይሩ። ክኢላታትን ሰራሕተኛታት ጥዕና ማሕበረሰብን ብሓባር ብምስራሕ፣ እቲ ፕሮጀክት ንክልል ትግራይ ኣንፃር እዚ ምክልኻል ዝከኣል ሕማም ኣብ ምክልኻል ኣጠናኺሩ ክሰርሕ ይግባእ።